اصول وفنون وروشهای تدریس اعم از فعال وغیر فعال بر گرفته از پیش فرضهای آموزش وپرورش هستند واین پیش فرضها شامل اعتقادات و ارزشها، تجربه، تعقل ودستاوردهای علمی موجودند .
در فرآیند تدریس معلم باید بتواند تاکتیک هایی را برای ساده سازی مواد آموزشی به کار برد.تا به یاد سپاری مطالب برای دانش آموز عمیق گردد. رمز اینگونه یادگیری توجه به تفاوتهای فردی ست که اساس آن کارآیی واثر بخشی معلم ودر نتیجه بهره وری است.
معلمی که اطلاعات زیاد دارد اما نمی تواند تدریس را با شیوه ای درست انجام دهد کارآیی دارد اما اثر بخش نیست . معلم اثر بخش کارهایش را درست انجام می دهد ، برنامه ریزی دارد ، دارای منش گفتاری مطلوب است و میتواند سوالات ترغیبی چالش انگیز ایجاد کند .
چنین معلمی به نیازهای یاد گیرنده حساس و آنها را تشخیص می دهد اهل تخصص ، دانش وانعطاف پذیر است و می داند چگونه با برنامه ریزی زمان را در اختیار بگیرد .
بدون شک معلمان با داشتن ویژگیهایی از قبیل مصمم بودن ، صمیمیت ، جرات ، کارآیی، توان وکاردانی در هنر آموزش موفق هستند .
معلم باید به نیازهای فردی توجه کرده واطمینان یابد که دانش آموز درس را فهمیده است وی برای تدریس می تواند از روشهای مختلفی استفاده کند که یکی از آنها روش تدریس تحقیق یا کاوش گری ست.
اعتقاد بر اینست که انسانها ذاتا اهل پژوهش و تحقیق هستند وعموم دانش آموزان توانایی آن را دارند که فرآیند تحقیق را پی گیری کنند . این روش منجر به تفکر خلاق و یادگیری پایدار ودرک و فهم و تجزیه وتحلیل میشود .
دانش آموز به دو روش می تواند تحقیق کند . تحقیق توصیفی که مبتنی بر نظر سنجی است وتحقیق تحلیلی که بر اساس روش های آماری صورت می گیرد . در پژوهش ، درستی یا نادرستی یک اندیشه یا فرضیه بررسی می شود .
اين روش دانش آموز را تاحد زيادي براي ورود به مراحل علمي بالاتر آماده مي كند و به او مي آموزد كه چگونه بدون حضور معلم واستاد در باره ي يك موضوع ومسئله تحقيق وتفحص نمايد .
معلم با طرح يك مساله انگيزه را در دانش آموز ايجاد كرده ووي را وادار به گرد آوري اطلاعات مي كند وبر اساس همين اطلاعات فراهم شده قضاوت مي كند . نكته مهم اينست كه معلم بايد در باره ي موضوع مورد نظر اطلاعات وتسلط كافي داشته باشد و منابع مربوط به موضوع را به خوبي بشناسد وبه دانش آموز انتقال دهد . در غير اينصور ت هدايت ورهبري او كمك زيادي به دانش آموز نمي كند از طرفي داشتن امكانات كافي نيز لازمه ي كار است . به عنوان مثال در اختيار داشتن كتابخانه اي مجهز و در صورت لزوم آزمايشگاه و امكان استفاده از آن ها نيز ضروري به نظر مي رسد .
علاوه بر موارد فوق معلم بايد فرصت كافي براي ياري رساندن به دانش آموز را داشته باشد تا بتواند اطلاعات گرد آوري شده را سازماندهي كرده ودر جریان تحقیق شيوه ی عمل وي را بررسي كند .ودر پایان ازدانش آموز می خواهد مطالب را به طور خلاصه در آخر تحقیق بنویسد.
به عنوان مثال معلم عربي تحقيقي كوتاه در رابطه با اشعار حافظ را به دانش آموزان محول مي كند : آيا كتابهاي مربوط به اين موضوع ر ا مي شناسد ؟ آيا در صورت لزوم خود توانايي كافي براي ترجمه و توضيح اشعار عربي حافظ را دارد ؟ آيا امكان استفاده از كتابخانه و اينترنت و... وجود دارد ؟
آيا معلم به اندازه ي كافي وقت دارد كه به دانش آموز اختصاص دهد ؟ و آيا روش تحقيق را به صورت علمي مي داند تا به دانش آموز بياموزد؟
و آيا براي مطالعه ي تحقيقات وقت کافی دارد و ارزيابي درستي خواهد كرد ؟
در روش تحقیق، مطالعه می تواند به صورت گروهی ویا مستقل صورت گیرد بنابر این هر کس می تواند قسمتی از کار را انجام داده سپس نتیجه ی آن ونظر خود را در جمع بیان کند این امر دانش آموز را برای واکنش در برابر محیط آماده می کند و درنتیجه منجر به نظم اجتماعی نیز می شود.
روش های تدریس فعال ، خلاقیت و توانائیهای دانش آموزان را در زمینه های مختلف بالا می برد و معلم که مهمترین عامل تشکیل دهنده ی محیط آموزشی ست با ایجاد تفکر خلاق و قدرت حل مشکل وروش چگونه زیستن ، اثر بخشی خود را به اثبات می رساند.